3 - بر عاقل واجب است بدىهاى اخلاقى و دينى خود را يادداشت كرده و در نابودى آنها بكوشد .
4 - انسان نبايد به خاطر اشتباهاتى كه از او در گذشته سر زده ، از نيل به مقامات عاليه مأيوس باشد ؛ بلكه بايد با درسى كه از فرمايش حضرت امير المؤمنين عليه السلام مىآموزد ، اميدوار به آيندهء خود باشد و براى رسيدن به آيندهء عالى كار و كوشش كند .
5 - همهء اولياء اللَّه و ياوران خاصّ خاندان وحى عليهم السلام از اوّل داراى ذات بزرگ و طبايع حسنهء نبودهاند بلكه آن را با زحمت به دست آوردهاند .
6 - عاقل كامل يا اولياء اللَّه ، طبايع سوء خود را مقهورِ قواى عقلى خود ساختهاند .
7 - هر كس عقلِ كامل داشته باشد داراى مقامات عاليه است ؛ زيرا كسى كه داراى عقل كامل و طبيعت سالم باشد ، با عالم ملكوت ارتباط پيدا كرده و ملكوتى مىشود .
چنين كسانى شرح صدر پيدا كردهاند و داراى نور الهى شدهاند و به وسيلهء همين نور الهى است كه حقايق را مىبينند . خداوند مىفرمايد :
« أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ اولئِكَ في ضَلالٍ مُبينٍ » . « 1 »
آيا فردى كه خدا قلب او را به روى دين اسلام گشوده و او داراى نور از پروردگارش مىباشد ( همانند كسى است كه بر اثر كفر ورزيدن از نعمت هدايت بىبهره مانده ؟ ) . پس واى بر آن سختدلانى كه كلام الهى در دلهاى آنها اثر ندارد ، اين افراد در گمراهى علنى و قطعى هستند .
آرى ؛ افرادى كه به كمال عقل راه يافتهاند كسانى هستند كه چشم قلبشان بينا شده است و از كورى دل - كه بدترين كورىها است - نجات يافتهاند .
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 22 .