إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ
هر آئينه نخست خانه كه مقرّر شده به مردم ، به تحقيق آن است كه در مكّه است ؛
تفسير : يهود به اين دعوى مسلمانان اعتراض داشتند و گفتند : شما چگونه خويشتن را به ابراهيم ( ع ) و ملّت وى از ديگران شبيهتر و نزديكتر دعوى مىكنيد ، حال آنكه ابراهيم ( ع ) وطن خود ( عراق ) را ترك گفت و جانب شام هجرت نمود ؛ در آنجا زندگانى كرد و وفات يافت ؛ بعدا اولاد وى نيز در شام زيستند ؛ چندين پيغمبر در اين سرزمين مقدس مبعوث گرديد ؛ قبلهء تمام آنها بيت المقدس بود ؛ شما ساكنان حجاز كه بيت المقدس را گذاشته كعبه را قبلهء خويش قرار داده ، و از ديار شام دور افتادهايد ، به چه دليل با ابراهيم ( ع ) مشابهت و قربت مزيد خود را دعوى مىكنيد ؟ ! اين آيت به معترضين توضيح شد « 1 » كه نخستين خانهء متبرّك دنيا خانهء كعبه است ؛ بيت المقدس و ساير مقامات متبرّكه بعد از اين تعمير شده ؛ كعبه نخست بنائى است كه براى توجّه مردم بسوى خدا ( ج ) معمور شده ؛ اينجا بهطور يك عبادتگاه و نشان هدايت الهى ( ج ) بنا يافته كه در شهر فرخندهء مكّهء معظّمه واقع است .
مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ ( 96 ) فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً
بركت داده شده ؛ و هدايت مر عالميان را . در آن است نشانهاى روشن ؛ از آنجمله ، ايستگاه ابراهيم است و هركه درآيد آنجا ، باشد ايمن ؛
تفسير : خداى قدير متعال از اوّل اين خانه را به بركات حسى و معنوى ، به ميان من ظاهرى و باطنى معمور گردانيد ، و منشأ هدايت جهانيان ساخت . در سرتاسر گيتى ، هر جا كه هدايت و بركتى پديد آيد ، آن را انعكاس و فروغ اين مقام متبرّك بايد دانست . رسول الثقلين از اين سرزمين مبارك مبعوث گرديد ، و به مردم دعوت داد « 2 » كه مناسك حج را در اينجا اداد كنند ؛
هامش
( 1 ) . در مقام توضيح براى متعرضين برآمد
( 2 ) . مردم را دعوت كرد ، فراخوان داد