جزء چهارم
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ
( 92 )
هرگز نيابيد كمال خير را ، تا خرج كنيد از آنچه دوست مىداريد ؛ و هرچه خرج كنيد از چيزى ، پس هر آئينه خدا به آن داناست .
تفسير : به حضرت الهى ( ج ) معلوم است كه چه و براى كه و در كجا صرف نموده ؟ اشياى محبوب و دلخواه را به هر طريقى كه صرف مىنمائيد ، به همان اندازه كه در آن اخلاص و حسن نيّت داريد ، موافق آن از خدا ( ج ) اميدوار باشيد ؛ اگر مىخواهيد به كمال خير نايل گرديد ، آنچه را دوست مىداريد و بسيار عزيز مىپنداريد ، در راه الهى ( ج ) صرف نمائيد . حضرت شاه ( رح ) مىنگارد : در صرف نمودن هر چيز مطلق ثواب است ، و هرچه بيشتر مايهء دلبستگى است ، صرف نمودن آن بسيارتر مرتبت دارد . در ضمن ذكر يهود و نصارى ، نزول اين آيه شايد از اين جهت باشد كه آنان رياست خويش را بس عزيز مىداشتند ، چندانكه براى حفظ آن پيغمبر را متابعت نمىكردند ؛ پس تا آن را در راه خدا ( ج ) ترك نكنند ، به شرف ايمان نايل نمىشوند ؛ و مناسبت آن با آيت سابق اين است كه در آن آيت ذكر شده بود كه اگر كافران مال خويش را صرف كنند ، هيچ فايده ندارد ؛ اكنون ، مقابل آن توضيح شد كه مسلمان هرچه صرف مىكند ، از آن خير كامل حاصل مىشود .
كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ
هر خوردنى بود حلال به بنى اسرائيل ؛ مگر آنچه حرام گردانيده بود