فَإِنَّ اللَّهَ شاكِرٌ عَلِيمٌ
( 158 )
پس هر آئينه خدا جزادهنده است ؛ بر طاعات داناست .
تفسير : صفا و مروه دو كوه است در مكّهء مكّرمه - زاد اللّه شرفها ؛ مردم عرب از روزگار ابراهيم ( ع ) مراسم حجّ را بجا مىآوردند ، و هنگام حج در پيرامون اين دو كوه طواف مىنمودند ، و در عهد كفر خويش برفراز هر يك بتى نهاده از آن احترام مىكردند . مردم مكّه تصوّر مىنمودند كه طواف براى تعظيم بتهاست ؛ هنگامى كه آفتاب اسلام طالع گشت ، و آنها از آئين خرافات و بتپرستى برگشتند ، گمان كردند كه طواف صفا و مروه از جهت تعظيم بتها بود ، چون تعظيم بتها حرام شد ، بايد طواف صفا و مروه نيز حرام شود ؛ زيرا ، قريش نمىدانست كه طواف صفا و مروه اساسا براى اداى مراسم حج بود ، و اگر كفّار بر آن بتهاى خود را نهاده بودند ، ناشى از بىدانشى بود ، كه برداشته شد ؛ امّا ، چون انصار مدينه نيز در طواف صفا و مروه به نظر خوب نگاه نمىكردند ، و از روزگار جاهليّت آن را گناه مىپنداشتند ، چون به شرف اسلام مشرف شدند ، در انديشه افتادند ، و نظريات خويش را دربارهء صفا و مروه به حضور حضرت پيغمبر ( ص ) عرض نمودند ؛ براى رفع اوهام جانبين اين آيهء كريمه فرود آمد ، و به هر دو ظايفه دانانده شد كه طواف صفا و مروه گناهى ندارد ؛ بلكه اين دو كوه از علائم قدسّيهء خداست ، و بايد بر آنها طواف نمود .
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَيِّناتِ وَ الْهُدى مِنْ بَعْدِ ما بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتابِ
هر آئينه كسانى كه مىپوشانند آنچه را فرو فرستاديم از آيات ظاهره و رهنمائى ، از آن بعد كه آشكار كرديم آن را براى مردمان در كتاب ؛
تفسير : مراد از اين مردم ، يهود است ؛ زيرا ، يهود تصديق رسالت حضرت پيغمبر ( ص ) را كه در تورات بود و پيشگوئى كه در تورات نسبت به تحويل قبله وارد شده بود پنهان مىكردند .