در وسائل از موسى بن جعفر صلوات اللَّه عليه نقل شده : كه راوى از آن حضرت مىپرسد آيا وقتى كه بنده قصد گناه مىكند دو فرشته مىدانند ؟ فرمود :
بوى كنيف و بوى خوب يكى است ؟ گفتم : نه . فرمود : بنده چون قصد عمل خوب كند نفس او با بوى خوش خارج مىشود ، فرشتهاى كه در طرف راست اوست به فرشتهء طرف چپ مىگويد : پاشو او قصد عمل خوب كرده است ، چون عمل را انجام دهد زبانش قلم و آب دهانش مركب او مىشود ، فرشته آن عمل را براى او ثبت مىكند ، و چون قصد گناه كند نفس او بدبو خارج مىشود . فرشتهاى كه در طرف چپ او است به فرشتهء طرف راست مىگويد : دست نگهدار كه او قصد گناه كرده است ، وقتى كه آن گناه را انجام داد زبانش قلم و آب دهانش مركب مىشود ، فرشته آن عمل را براى او ثبت مىكند ( وسائل ج اول ابواب مقدمات عبادات باب 7 ) .
از روايت معلوم مىشود كه از وقت قصد عمل خوب و بد ، ملائكه آن را مىدانند و گرنه نيت مردم را ندانند ، خوب و بد اعمال را نمىتوانند تشخيص بدهند .
13 - 16 -
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ وَ ما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ
اين آيات ، جايگاه و آينده طرفداران توحيد و طرفداران شرك را معين مىكند . يعنى كتابت اعمال آخرش به اين امر منتهى مىشود و جملههاى فعليه كه دلالت بر ثبوت دارند ، حكايت از حتميت مىكنند ، ضمير « يصلونها » به جحيم راجع است ، جملة
وَ ما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ
دلالت بر خلود دارد ، يعنى آنها از جهنم خارج نخواهند شد
وَ ما هُمْ بِخارِجِينَ مِنَ النَّارِ
بقره / 167 .
17 - 19 -
وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ