ايمان و تسليم با توبه در پيوند هستند . خداوند مىفرمايد :
. . . إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ « 1 » .
« . . . من به تو بازگشتم و از تسليم شدگانم . »
در حالى كه اصرار در گناه ، ضد ارزشى است كه با تباه كردن در پيوند است . از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه دربارهء اين فرمودهء الهى : وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ « 2 » .
« و كيست جز خدا كه گناهان را ببخشد ؟ و بر گناه اصرار نمىورزند ، با اينكه مىدانند . »
فرموده است : « پافشارى براين كه بنده گناه كند و از خدا آمرزش نطلبد و از او توبهاى سرنزند و اين همان اصرار و پافشارى است . « 3 » »
نيز در حديثى از امام باقر عليه السلام دربارهء اين فرموده الهى : وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ رسيده است كه فرمود : « پافشارى آن است كه بنده گناه كند و به توبه روى نياورد و اين همان اصرار است . « 4 » »
ب - توبه نزد مؤمن همان بازگشت به فطرت سالم ، پاكى و پاكيزگى ، و همچنين بازگشت به راه راست است ، خداوند اين را از او خواسته و فرموده :
. . . وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ « 5 » .
« . . . اى مؤمنان ! همگان به درگاه خدا توبه كنيد باشد كه رستگار گرديد . »
امام صادق عليه السلام مىفرمايد : « توبه ، ريسمان خداوند و عنايت اوست و ناگزير بنده بايد در هر حال توبه كند . » سپس امام عليه السلام مفهوم توبه براى عموم مردم تبيين كرده ، فرمود :
« اينكه باطن خود را با آب حسرت بشويد و به جنايتش پيوسته اعتراف كند و به پشيمانى از گذشتهاش باور پيدا كند ، و از آنچه از عمرش باقى
هامش
( 1 ) - سورهء احقاف ، آيهء 15 .
( 2 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 135 .
( 3 ) - بحارالانوار ، ج 6 ، ص 32 ، روايت 40 .
( 4 ) - بحارالانوار ، ج 6 ، ص 36 ، روايت 53 .
( 5 ) - سورهء نور ، آيهء 31 .