مانده بهراسد و گناهانش را خُرد نشمرد كه اين او را به سستى واخواهد داشت و پيوسته بگريد و بر طاعات خداوندى كه به جا نياورده سوگ خورد و خويش را از شهوات باز دارد و از خداوند متعال بخواهد كه او را در وفادارى به توبهء خويش حفظ كند و از بازگشت به آنچهگذشته ، نگهاش دارد و خويش را در ميدان تلاش و عبادت بپرورد و فريضههاى گذشته را قضا كند و ردّ مظالم كند و از همنشينان بد كناره گيرد و شب را زنده نگه دارد و روز را با تشنگى سركند و پيوسته در انديشهء عاقبت كار خويش باشد و از خدا يارى بخواهد و از او تقاضا كند كه در آسانى و گرفتارى به دو پايدارى بخشد ، و در محنتها و بلا پايدارى كند از درجهء توّابين بر كنار نيفتد كه اين امور موجب پاكىِ گناهان او و افزايش عمل او و والايى درجات او خواهد شد . خداوند مىفرمايد : فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ . « 1 » »
پ - پس ايمان ، مستلزم توبه است و رستگارى ، ميراث توبه ، و توبه بر ايمان مقدّم مىباشد پس آدمى به درجهء ايمان نمىرسد ، مگر پس از آن كه به درجهء توبه برسد . آنجايى كه قلبش پاك مىگردد و آمادهء پذيرش روح ايمان مىشود . خداوند مىفرمايد :
إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ شَيْئاً « 2 » .
« مگرآن كس كه توبه كرد و ايمان آورد و كارهاى شايسته كرد اينان به بهشت داخل مىشوند و هيچ مورد ستم قرار نمىگيرند . »
ت - هنگامى كه انسان ، ايمان مىآورد خداوند بديهاى او را به نيكى بدل مىكند آيا خداوند قادر نيست كه زنده را از مرده بيرون آورد . خداوند مىفرمايد :
إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحاً فَأُولئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ . . . « 3 » .
« مگر آن كسان كه توبه كنند و ايمان آورند و كارهاى شايسته كنند خدا گناهانشان را به نيكى بدل مىكند . . . »
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 6 ، ص 31 ، روايت 38 .
( 2 ) - سورهء مريم ، آيهء 60 .
( 3 ) - سورهء فرقان ، آيهء 70 .