حزب : دسته و گروه . موارد استعمال آن نشان مىدهد كه وحدت عقيده و هدف در آن ملحوظ است و گرنه هر گروه را حزب نگويند .
يحادون : محاده : دشمنى و مخالفت ، به آيهء پنجم رجوع شود .
عشيرة : خانواده يا اقوام پدرى يا اهل قبيله « عشيرة الرجل : بنو أبيه الادنون او قبيلته » .
شرحها
آيات شريفه در بارهء منافقان است كه يهود را دوست داشته و با آنها همكارى مىكردند ، در اين زمينه آنها را با عذاب سخت آخرت تهديد مىكند ، سپس مىفرمايد : اهل ايمان دشمنان خدا را دوست نمىدارند هر چند كه اقوام و عشيرهشان باشند ، آن گاه آنها را تعريف مىكند كه در ايمان ثابت ، و اهل بهشت هستند .
مكتب و ايمان در منطق مؤمن از هر چيز حتى از اولاد و پدران و مادران اهمّ است ، چنان كه مؤمنان صدر اسلام پدران و فرزندان خويش را در راه اسلام مىكشتند .
14 -
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ
.
منظور از « الذين » منافقان و منظور از « قوما . . . » يهود است چنان كه در بارهء آنها فرموده :
مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنازِيرَ وَ عَبَدَ الطَّاغُوتَ
مائده / 60 .
ضمير « هم » راجع به منافقان و « منهم » راجع به يهود است يعنى منافقان نه از شما هستند و نه از كفار بلكه
مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذلِكَ لا إِلى هؤُلاءِ وَ لا إِلى هؤُلاءِ