رابطه با شبانه بودن آن و آيه فوق در رابطه با نبودن در روز است ، از اين آيات اهميت نماز شب و عبادت در خلوت كاملا روشن مىشود كه در سازندگى انسان و تقرب به خدا چه قدر اهميت دارد ، در بارهء نماز شب ذيل آيه
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ
سجده / 15 مطالبى آورده شد .
8 -
وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا
.
در الميزان فرموده : ظاهرا اين آيه نماز شب را تعريف مىكند و آن مانند عطف تفسير است بر
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا
على هذا مراد از ذكر اسم رب ذكر لفظى است . . . به قولى آيه : تعميم بعد از تخصيص و مراد از ذكر ، ذكر خداى تعالى است در شب و روز با هر وجهى كه باشد از حمد و تسبيح ، نماز ، قرائت قرآن و غيره ، مناسب بود به جاى « تبتيلا » گفته شود « تبتلا » در علت آن گفتهاند :
فعل « تبتل » در اينجا به معنى تبتيل است ، به قولى به علّت يكسان بودن آخر آيات مىباشد .
مراد از اسم ربك ظاهرا اسماء اللَّه است ، بعضى لفظ جلاله و بعضى بسم اللَّه . . .
تفسير كردهاند « تبتل . . . » يعنى اخلاص كامل كن براى خدا و از همه جز او منقطع باش ، انقطاعى و اخلاصى كه به وصف نيايد .
در مجمع فرموده : محمّد بن مسلم و زراره و حمران از امام باقر و امام صادق عليهما السلام نقل كرده كه فرمودند :
« ان التبتل هنا رفع اليدين في الصّلاة »
و در
روايت ابى بصير « قال هو رفع يدك الى اللَّه و تضرعك اليه »
الميزان گويد :
اين معنى مناسبتر است بنا بر آنكه منظور از ذكر اسم ذكر لفظى باشد . آن منطبق مىشود با قنوت يعنى خويش را به دست برداشتن به سوى او وادار كن .
9 -
رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا
.
تعليل است بر آيه فوق .
رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ
شامل همه كائنات است كه