كردن خود به خداست در مفردات هست كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود :
« لا رهبانية و لا تبتل في الاسلام »
يعنى در اسلام رهبانيت و بريدن از نكاح نيست .
شرحها
خلاصه آيات فوق چنين است : رسول خدا شب به عبادت برخيزد ، زيرا عبادت شب سازندهتر و مؤثرتر است و براى تحمل شدائد مفيد مىباشد ، تلاش زياد روزانه مانع از خلوت با خداست ، خودت را براى خدايت خالص گردان ، خدايى كه شرق و غرب خاص اوست و خدايى جز او وجود ندارد .
1 و 2 -
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا
.
نقل است كه به وقت آمدن وحى ، آن حضرت لباس بر خود پيچيده و خوابيده بود لذا خطاب
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ
رسيد اين خطاب براى تحقير و يا تحسين نيست احتمال دارد كه از ثقل وحى قبلى ، آن حضرت لباس بر خود پيچيده بوده تا كمى آرام گيرد ، بعضى آن را « اى حامل و عهدهدار اثقال نبوت » گفتهاند كه با معناى كلمه تناسب دارد .
در جوامع الجامع آمده : آن حضرت وارد محضر خديجه شد و از ناراحتى سنگين شده بود و فرمود : « زملوني » در آن حال جبرئيل ندا كرد يا ايها المزمل .
مراد از
قُمِ اللَّيْلَ
قيام براى نماز و عبادت است ، « الا قليلا » استثناست از ليل ، يعنى همه شب جز كمى از آن را به عبادت برخيز .
3 و 4 -
نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا
نصفه بدل است از « الليل » يعنى « قم نصف الليل » ، ضمير « منه - عليه » راجح به نصف است ، بعضى « نصفه » را از « قليلا » بدل گرفتهاند ، معنى در هر دو