يكى است ،
رَتِّلِ الْقُرْآنَ
عطف است بر
قُمِ اللَّيْلَ
گويند : مراد از خواندن قرآن ، خواندن آن در نماز است و يا منظور از قرآن نماز است نظير
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ
اسراء / 78 .
ناگفته نماند آيهء اخير سوره ، اين مطلب را تأييد مىكند .
از ابن عباس نقل شده كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله به من فرمود : قرآن را با ترتيل بخوان . گفتيم ترتيل چيست ؟ فرمود : قرائت آن را روشن و آشكار كن و مانند خرماى خراب ، پراكنده مكن و همچون شعر تكه تكه منما ، چون به عجائب آن رسيديد تأمل كنيد ، دلها را تكان دهيد ، نظرتان فقط رسيدن به آخر سوره نباشد ( مجمع سورهء فرقان ) .
از حضرت صادق عليه السّلام نقل شد :
« قال هو ان تتمكث فيه و تحسن به صوتك »
از مجموع دو روايت معلوم مىشود ترتيل : درست خواندن و تدبر در آيات آنست خواه در نماز باشد يا غير آن .
ناگفته نماند : آيهء اخير سوره ، حاكى است كه اين حكم يك حكم استحبابى است نه وجوبى ، در تهذيب از محمّد بن مسلم نقل شده كه از حضرت صادق عليه السّلام از
قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا
پرسيدم ؟ فرمود :
« امره اللَّه ان يصلى كلّ ليلة الا ان تأتى علية ليلة من الليالى لا يصلى فيها شيئا »
« 1 » بنا بر اين روايت ، منظور از « الليل » همه شبهاست .
5 -
إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا
.
منظور از قول ثقيل قرآن است چنان كه اهل تفسير فرمودهاند . گويى اين آيه تعليل
قُمِ اللَّيْلَ
است يعنى : قيام ليل و توجه به پروردگار تو را آماده مىكند براى تلقى قول ثقيل و دريافت همهء قرآن مجيد .
هامش
( 1 ) از تفسير برهان .