خاشع و شكافته نشوند حالا آنكه خدا همانست كه جز او خدايى نيست . . .
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
در جاى يك اسم از اسماء حسنى است يعنى وحدانيّت در الوهيّت و معبوديّت .
عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ
نشان مىدهد كه نهان و آشكار نسبت به ما انسانهاست و گرنه در علم خدا غيبت و نهان يكى است و هر دو حضور و شهود مىباشد .
در مجمع از حضرت باقر عليه السّلام نقل شده :
« قال : الغيب ما لم يكن و الشهادة ما كان »
تقدم « هو » در
هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ
براى حصر است يعنى : داراى رحمت همگانى و هميشگى فقط اوست ، چنان كه در سورهء حمد گذشت . سه اسم عالم ، رحمن و رحيم تعليل
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
مىباشند .
23 -
هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ . . .
.
ملك يعنى تدبير كننده امور انسان و جهان ، قدوس : پاك و منزه كامل ، يعنى :
اوست خداى مدبّر ، منزه ، بىآزار ، آرامش ده ، نگهدارندهء مراقب ، توانا ، مصلح و صاحب كبرياء و عظمت .
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ
ثنا و استنتاج از صدر آيه است ، يعنى حالا كه چنين است پس منزه است از آنچه شريك قرار مىدهند ، واقعيت و معانى فوق تصور اين اسماء « يدرك و لا يوصف » است اسماء حسناي هشتگانه تعليل
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
مىباشند .
24 -
هُوَ اللَّهُ الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى يُسَبِّحُ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
.
خالق در رابطه با آفرينش به اندازه و بارئ در رابطه با آفرينش به طور جدا از ديگرى ، مصور در رابطه با شكل دادن است على هذا اين سه اسم در بارهء ترتب خلقت و فرع بودن برء بر خلق و تصوير بر برء است ، مىشود گفت : به آخر