بارد : خنك . ظاهرا آن صفت « ظل » است .
مترفين : تجاوزكاران ثروتمند ( ترفه بر وزن لقمه ) : نعمت اتراف : نعمت دادن ، وسعت دادن ، مانند
أَتْرَفْناهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
مؤمنون / 33 . گويند : « اترفته النعمة : اطغته و ابطرته » مترف كسى است كه در اثر قدرت و نعمت ، تجاوزكار باشد .
حنث : گناه . طبرسى آن را نقض عهد فرموده و از ديگران نقل مىكند كه به معنى گناه است ، قاموس ، گناه و شكستن عهد و مانند آن گفته است .
زقوم : نام درختى است در جهنم ، به ميوه آن هم زقوم گفته شده رجوع شود به صافات / 62 و دخان / 52 .
هيم : ( بر وزن شير ) شتران تشنه . هيام : عطش . « هام هياما : عطش » اهيم : شتر تشنه كه از آب خوردن سير نمىشود ، جمع آن « هيم » است .
نزل : پذيرايى . چيزى كه ميهمان بر آن نازل مىشود .
شرحها
آيات شريفه دربارهء عذاب اصحاب شمال و منكران بعث است ، و نيز بيان شده كه علّت عذاب آنها : انكار معاد و ارتكاب گناهان است .
41 -
وَ أَصْحابُ الشِّمالِ ما أَصْحابُ الشِّمالِ
.
ماء استفهام براى تعجب و شدت حال ناگوار آنهاست ،
ما أَصْحابُ الشِّمالِ
خبر مبتداست .
42 - 44 -
فِي سَمُومٍ وَ حَمِيمٍ وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ لا بارِدٍ وَ لا كَرِيمٍ
.