طبرسى فرموده : در خبر آمده است مردم به وسيلهء ملائكه و زبانهء آتش محاصره مىشوند ، سپس اين خطاب مىرسد ، آن گاه نظير اين سخن را از حضرت صادق عليه السّلام آورده است .
34 -
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ
.
وجه اين نعمت در بالا گفته شد .
35 و 36 -
يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ فَبِأَيِّ آلاءِ . . .
.
احتمال دارد در اينجا « ان » شرطيه مقدر باشد يعنى : اگر بخواهيد از اقطار آسمانها و زمين فرار كنيد بر شما آتش فرستاده مىشود ، و شايد مستقلا راجع به اهل عذاب باشد .
ظاهرا نحاس به معنى دود است زيرا در عذابهاى آخرت دود نيز مطرح مىباشد
وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ
واقعه / 43 .
فَلا تَنْتَصِرانِ
با صيغهء تثنيه ، خطاب به انس و جن است كه يارى يكديگر نتوانيد تا از عذاب خلاص شويد ، علّت آلاء بودن اين عذاب در بالا گفته شد .
37 و 38 -
فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّماءُ فَكانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهانِ فَبِأَيِّ آلاءِ . . .
.
تفريع است بر « سنفرغ » اين آيه در رابطه با شروع قيامت است ، مناسب بود كه پيش از آيات گذشته باشد ، اما آنها ظاهرا به علت خطاب
أَيُّهَ الثَّقَلانِ
جلو افتاده است ، شكافته شدن آسمان با شروع قيامت است چنان كه در آيات ديگر آمده :
وَ انْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ
حاقه / 16 .
وَرْدَةً كَالدِّهانِ
نشان مىدهد كه فضا سرخ و در شدت حرارت خواهد بود ، نظير :
يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ
معارج / 8 ، وجه آلاء بودن در بالا گفته شد .
39 و 40 -
فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَ لا جَانٌّ فَبِأَيِّ آلاءِ . . .