ق / 26 ، حقائق بر او روشن گرديد و پردهها از روى چشمش برداشته شد از شيطان خود بيزارى جسته و گويد :
فَبِئْسَ الْقَرِينُ
آن گاه شيطانش گويد :
رَبَّنا ما أَطْغَيْتُهُ وَ لكِنْ كانَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ
ق / 27 .
39 -
وَ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ
يعنى : اعتذار به هيچ يك از شما فائدهاى ندارد و هر دو در عذاب خواهيد بود ، معلوم مىشود كه شيطان ضلالتگر نيز اهل عذاب است
إِذْ ظَلَمْتُمْ
تعليل بىفائده بودن اعتذار و
أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ . . .
عاقبت
لَنْ يَنْفَعَكُمُ
است يعنى حال كه اعتذار سودى نبخشيد . كارتان در عذاب بودن است .
40 -
أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ مَنْ كانَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
يعنى وقتى كه شياطين با آنها قرين شدند و بدها را خوب جلوه دادند ، ديگر به حكم :
سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
حاضر به قول حق نمىشوند ، تبليغ تو مانند فرياد زدن بر ناشنوا و راه نشان دادن بر نابيناست ، خودت را ناراحت مكن . از اعراضشان غمگين مباش ، « من كان » عطف است بر « عمى » .
41 و 42 -
فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِي وَعَدْناهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِمْ مُقْتَدِرُونَ
يعنى : به هر حال از مشركان انتقام خواهيم گرفت ، خواه در حال حيات تو و خواه بعد از رحلت تو ، « ما » در « فاما » براى تأكيد و اصل آن « ان » است .
در روايت مجمع البيان و در منثور آمده كه آيه شريفه دربارهء منحرفين از خلافت علىّ بن ابى طالب عليه السّلام نازل شده است در اين صورت تهديد آيه در رابطه با كسانى است كه وصيّت آن حضرت را دربارهء على عليه السّلام ناديده گرفتند