همهء اين سوره راجع به فتح و پيروزى و غلبه است ، از بعضى روايات نبوى به دست مىآيد كه اين تسميه توسط حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله انجام گرفته است مثلا در جوامع الجامع و كشاف از آن حضرت نقل شده :
« من قرء سورة الفتح فكانما كان ممن شهد مع محمّد فتح مكة »
در مجمع البيان فرموده : در بعضى از روايات هست كه
« فكانما كان مع من بايع محمّدا صلّى اللَّه عليه و آله تحت الشجرة » .
در بعضى از روايات چنين نقل شده : انس به مالك مىگويد : چون از جنگ حديبيه برگشتيم كه اهل مكه مانع از دخول به مكه شده بودند ، همه محزون و اندوهگين بوديم ، خداوند به رسولش نازل فرمود
إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً
حضرت فرمود :
« لقد انزلت على آية هى احب الى من الدنيا كلّها » ( مجمع البيان ) .
صدوق رحمه اللَّه در ثواب الاعمال از حضرت صادق عليه السّلام در فضيلت اين سوره نقل كرده كه فرمود : اموال و زنان و كنيزان خويش را با خواندن
إِنَّا فَتَحْنا
از تلف حفظ كنيد ، هر كس به خواندن آن مداومت كند روز قيامت ندا كنندهاى كه همه ، نداى او را مىشوند ندا كند : تو از بندگان مخلص من هستى او را به بندگان صالح من ملحق كنيد ، و به جنات پر نعمت داخل نمائيد و از رحيق مختوم كه ممزوج به كافور است آبش دهيد .
« . . . انت من عبادى المخلصين الحقوه بالصالحين من عبادى و ادخلوه جنات النعيم و اسقوه من الرحيق المختوم بمزاج الكافور » .
5 - علّت نزول سوره جريان صلح حديبيه و رفتن آن حضرت به عمره و ممانعت اهل مكه و امثال آن بوده است چنان كه خواهد آمد .
در الميزان فرموده : مراد از فتح در
إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً
فتح و غلبهاى است كه در صلح حديبيه خداوند به آن حضرت نصيب فرمود زيرا كه اين سوره امتنان است بر آن حضرت و مؤمنان و آنها را مدح مىكند .
و از بيعتى كه به آن حضرت كردند اظهار رضايت مىكند و به آنها در دنيا