نكته
در مجمع البيان از ابو سعيد خدرى نقل شده كه فرمود : لحن القول كينهء منافقان است نسبت به على عليه السّلام ، مادر روزگار رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله منافقان را با بغضشان نسبت به على عليه السّلام مىشناختيم : « و كنا نعرف المنافقين على عهد رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله ببغضهم على بن ابى طالب عليه السّلام » .
و نيز از ، از جابر بن عبد اللَّه از عبادة بن صامت نقل كرده كه گفت ما اولاد خويش را با محبت على عليه السّلام امتحان مىكرديم اگر مىديديم كه يكى او را دوست نمىدارد مىدانستيم كه در غير هدايت است .
در الميزان از درّ منثور از ابن مسعود نقل كرده : « ما كنا نعرف المنافقين على عهد رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله الا ببغض على بن ابى طالب عليه السّلام » .
31 -
وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ
.
امتحان سبب تكامل و تنزل است ، امتحان مجاهدان في سبيل اللَّه و صابران در فرمان خدا را آشكار مىكند و آن همان تكامل و انحطاط است علم در آيه به معنى اظهار مىباشد .
منظور از اخبار اعمال است به عنوان آنكه عمل از باطن انسان خبر مىدهد چنان كه در الميزان فرموده است .
32 -
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ شَاقُّوا الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدى لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيُحْبِطُ أَعْمالَهُمْ
.
اشاره است به اينكه عناد و لجاجتشان بالاخره به ضررشان تمام خواهد شد ضررى به خدا نتوانند رسانيد .
مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ . . .
حاكى است كه دانسته كافر