فِيها
تفسير و بيان وعد اللَّه است .
ما نَدْرِي . . .
حاكى از تكبر و لجاجت آنهاست
إِنْ نَظُنُّ . . .
در بيان آنست كه نمىتوانيم به گمان اعتماد بكنيم .
33 -
وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
منظور از سيئات ، نتائج و عقوبات اعمال است كه بنا بر تجسم عمل ، خود اعمال هستند و به صورت سيئه و عذاب مجسم شدهاند ، سيئه آنست كه انسان را ناراحت و غمگين نمايد
وَ حاقَ بِهِمْ . . .
بيان ديگرى از
بَدا لَهُمْ . . .
است .
34 -
وَ قِيلَ الْيَوْمَ نَنْساكُمْ كَما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا
.
اين آيه در رابطه با حتمى بودن عذاب است ، نسيان حاكى از بىاعتنايى است چنان كه آنها نيز به آخرت بىاعتنا بودند .
وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ
نتيجه نسيان است ، منظور از ناصرين شفاعت كنندههاست .
35 -
ذلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آياتِ اللَّهِ هُزُواً وَ غَرَّتْكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا
تعليل رفتن در عذاب است مىشود گفت كه
غَرَّتْكُمُ . . .
سبب مسخره گرفتن آيات خدا بوده است ، ذلكم اشاره به عذاب مىباشد .
فَالْيَوْمَ لا يُخْرَجُونَ مِنْها وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
چون اعتنايى به آنها نبود لذا روى سخن به حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله برگشته است يعنى خلاصهء كلام آنكه آنها در آتش پيوسته مىباشند و عذرى از آنها قبول نيست ، از آنها خواسته نمىشود كه اعتذار كنند .
36 -
فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ
نتيجه گيرى از تمام مطالب سوره كه خداوند مخلوقات را آفريده و براى هدايت آنها شريعتها فرستاده ، و در سزا و كيفر آنها عدالت و رحمت را ملاك عمل قرار داده است ، پس تدبيرش تدبير خوب و كارش كار پسنديده است لذا همه درود و حمد براى اوست .