منظور از « عالمين » يا همه جهانيان است و يا مردم زمان بنى اسرائيل چنان كه در ذيل آيهء 32 از سوره دخان گذشت .
17 -
وَ آتَيْناهُمْ بَيِّناتٍ مِنَ الْأَمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ
يعنى دلائل روشن و آشكار به آنها داديم كه هيچگونه شك و ابهامى باقى نمىگذاشتند ، بينات شامل تورات و معجزات موسى است ، آمدن « بينات » در جاى كتاب ، مقدمه است براى ذيل آيه ، يعنى آنها با بودن بينات و با بودن علم ، اختلاف در دين كردند ، نظير :
وَ مَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ
بقره / 212 .
مراد از « من الامر » امر دين است ، به قولى منظور بشارتهاى تورات درباره حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله است .
إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
اين جمله ناظر به مسئول بودن آنهاست زيرا كه دانسته و از روى حسد و بدخواهى اختلاف كردهاند .
مىشود گفت : كه در اين سخن اشاره است به اينكه اى پيامبر از مخالفت يهود - ناراحت مباش كه آنها از قديم الايام چنين بودهاند .
18 -
ثُمَّ جَعَلْناكَ عَلى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْها وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
يعنى پس از بنى اسرائيل و موسى نوبت به تو رسيد ، « فاتبعها » شامل است نيز مىباشد .
لا يَعْلَمُونَ
يعنى امر دين را نمىدانند ، مراد از « الامر » امر دين است ، آيه صريح است در اينكه پيامبر مانند امت مكلف به احكام دين است .
19 -
إِنَّهُمْ لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً
تعليل
وَ لا تَتَّبِعْ
است يعنى : اگر از هواى آنها پيروى كنى ، پيش خدا