متكئون : اتكاء به دو معنى آيد يكى نشستن با اطمينان ديگرى تكيه كردن منظور از آن در آيه معنى اول است .
جبلا : منظور از جبل مردمان است ، اما چون جبلّت طبيعتى است كه شىء بر آنها بنا نهاده شده است ، مراد از آن مردمانى است كه بر شرك و اطاعت شيطان خو گرفته بودند .
اصلوها : صلى : به معنى دخول و ملازمت است « اصلوها » : داخل آن شويد و در آن پايدار باشيد .
شرحها
در آيهء 12 خوانديم :
إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا
. . . ، ظاهرا به همان مناسبت در اين آيات مسئله معاد مطرح شده است ، آن هم به دنبال قول مشركان كه در مقام استهزاء مىگفتند : اين وعده كى خواهد بود ؟
در اين آيات ميخوانيم : وقوع قيامت با يك صيحه شروع مىشود ، و همه از بين مىروند ، با نفخ صور دوم همه زنده مىشوند ، آن گاه مقدارى از حالات اهل بهشت و اهل جهنم در آيات شريفه آمده است .
48 -
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
.
منظور از « وعد » وعدهء قيامت است ، « ان كنتم » خطاب است به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و مؤمنان .
49 -
ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يَخِصِّمُونَ
.
منظور از صيحهء واحده ، نفخ صور اول است كه در جاى ديگر فرموده :
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ
زمر