يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ
ق / 35 مطلبى است ما وراء مدلول آيه ، و منافاتى با آن ندارد .
55 -
إِنَّ أَصْحابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فاكِهُونَ
.
اين آيه و آيات بعدى در بيان
وَ لا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
است نكره آمدن « شغل » براى تفخيم است « فاكهون » به معنى شادمانان و متلذذان است با گفتگوها و امثال آن .
از ابو زيد نقل شده : « فكه » به معنى خوشحال و خندان است .
يعنى : اهل بهشت در آن روز در مشغوليت بزرگى متلذذ و شادمانند اين تلذذ آنها از توجّه به حال اهل جهنم و غير آنها مشغول كرده است خواه لذت بردن از نعمتها باشد يا از حوريان بهشتى و . . .
56 -
هُمْ وَ أَزْواجُهُمْ فِي ظِلالٍ عَلَى الْأَرائِكِ مُتَّكِؤُنَ
.
ازواج و زنان آنها شايد از زنان مؤمنه باشد كه در دنيا داشتهاند و شايد از حوريان بهشتى باشد ، نكره آمدن « ظلال » براى خوشايند و لذت بخش بودن آنهاست .
عَلَى الْأَرائِكِ . . .
خبر بعد از خبر است يعنى « هم و ازواجهم على الارائك متكئون » . از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده : تختهايى كه حجلههاى عروسى بر آن است
« قال : الارائك ، السرير عليها الحجال » .
57 -
لَهُمْ فِيها فاكِهَةٌ وَ لَهُمْ ما يَدَّعُونَ
.
نكره آمدن فاكهه براى تفخيم آنست « يدعون » ظاهرا به معنى « يتمنون » است يعنى : براى آنها در بهشت ميوهء به خصوصى است و براى آنهاست آنچه آرزو مىكنند . و شايد به معنى خواستن از خدمتكاران بهشتى باشد ، نظير
وَ لَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَ لَكُمْ فِيها ما تَدَّعُونَ
فصلت / 31 .
ناگفته نماند : اغلب يا تمام نعمتهاى بهشتى در قرآن مجيد به صورت نكره