اناث : أنثى : ماده و مؤنث ، جمع آن اناث ( بكسر الف ) است چنان كه ذكور و ذكران ( بضم - ذ ) جمع ذكر ( بر وزن شرف ) به معنى نر و مذكر مىباشد .
عقيم : نازا . عقم ( بر وزن عقل ) به معنى خشكيدن است ، راغب گويد :
خشكيدن كه مانع از قبول اثر باشد ، آن در آيه شامل زن و مرد هر دو است ، اين كلمه در قرآن وصف انسان ، باد و روز بلا آمده است
الرِّيحَ الْعَقِيمَ
ذاريات / 41
عَذابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ
حج / 55 .
شرحها
در آيه 37 در صفات مؤمنان خوانديم كه
إِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ
و در آيه 39 نيز گذشت كه
إِذا أَصابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُونَ
در اين آيات هم انتقام و عفو هر دو مطرح است ، رويهمرفته مىشود چنين نتيجه گرفت كه : هر جا عفو بهتر و صلاح باشد عفو و اغماض بهتر است و هر جا انتقام مصلحت باشد انتقام بهتر است ، گر چه بايد عفو را بيشتر در نظر داشت .
در صافى از خصال از امام سجاد عليه السّلام نقل كرده : حق آن كس كه بر تو ظلم كرده آنست كه از او عفو كنى و اگر دانستى كه عفو ضرر دارد انتقام بكشى
« و حق من أساء عليك ان تعفو عنه و ان علمت ان العفو يضر انتصرت » .
آن گاه در رابطه با اوصاف مؤمنان ، اشاره به اهل ضلالت شده كه
وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ . . .
و به مناسبت همين مطلب جريان آخرت مطرح شده است ، سپس در همين زمينه اجابت خدا و اعراض از آن ذكر گرديده ، در آخر ، دادن اولاد كه مصداق اذاقهء رحمت است مطرح مىباشد .