3 - تسميه به « شورى » به علت وقوع اين كلمه در آيه
وَ الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ
/ 38 است ولى در روايات نبوى و امامان عليهم السّلام سوره حم عسق ناميده شده است به همين جهت طبرسى رحمه اللَّه آن را سوره حمعسق ناميده و فرمايد : شورى نيز ناميدهاند ، سخن تفسير خازن نيز چنين است .
4 - اين سوره به شهادت آيات آن ، مكى است ولى به نظر بعضى آيات 38 و 39 در مدينه نازل شده است .
و نيز گفتهاند : آيهء
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
در مدينه نازل شده است .
ابن عباس گويد : چون اين آيه نازل گرديد مردى گفت : به خدا قسم كه خدا اين آيه را نازل نكرده است خدا در جواب او نازل فرموده :
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً
/ 24 .
آن مرد از گفتهء خود نادم گرديد و توبه كرد ، لذا آيه
وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ . . .
نازل گشت ( مجمع البيان ) نزول آيه
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ . . .
در مدينه حتمى است و خواهد آمد .
5 - به نظر مىآيد : محور مطالب اين سوره « وحى » است ، در اوّل آن مىخوانيم
كَذلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ اللَّهُ . . .
پس از مقدارى مطالب و تهديد مشركان ، مىرسيم به آيه
وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ قُرْآناً عَرَبِيًّا . . .
باز بعد از مقدارى مطالب و ارعاب ، آيه 12 مىرسد
شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِهِ نُوحاً وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ
باز به همين طريق تا در آيه 17 مىخوانيم
اللَّهُ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ وَ الْمِيزانَ
آن گاه مطلب ادامه مىيابد تا به آيه
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً . . .
/ 24 ميرسد و سپس در آخر مىفرمايد :
وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ