عذابى خواهند داشت كه اگر همه اشياء روى زمين و يك برابر آن را داشتند مىدادند تا رها شوند . يعنى : « لو ان للظالمين ضعفى ما في الارض لافتدوا به » .
سُوءِ الْعَذابِ
اضافه صفت بر موصوف است ،
بَدا لَهُمْ . . ،
تأكيد و توضيح صدر آيه است . يعنى : به حكم
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ
حقائقى از اعمال و عذاب توسط فرمان خداوند آشكار مىشود كه بذهنشان هم خطور نمىكرد .
لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
ق / 22 .
48 -
وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
.
توضيح
بَدا لَهُمْ . . .
در آيه سابق است « سيئات » چيزهايى است كه انسان را بد حال و ناراحت مىكند ، آن از مادهء « سوء » است ، اين سيئات همان عذاب و واقعيت گناهان است كه در دنيا مىكردند ، گناه در زندگى شيرين و خوشايند است ولى حقيقت آن تلخ و عذاب دردناك مىباشد .
منظور از « ما » در
ما كانُوا
عذابى است كه انبياء وعده داده و مشركان استهزاء مىكردند به هر حال آيه نشان مىدهد كه گناهان در روز قيامت در اشكال بخصوصى متجلّى خواهند شد .
49 -
فَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعانا ثُمَّ إِذا خَوَّلْناهُ نِعْمَةً مِنَّا قالَ إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ
.
گويى اين آيه توجيهى است بر مطالب گذشته ، يعنى : انسان طاغى و در نعمت در اثر توجّه به دنيا و نسيان خداوند ، به حال انكار و اشمئزاز در مىآيد و يا منظور آنست كه : انسان با همه اين طغيان در وقت گرفتارى و از كار افتادن وسائل مادى ، روى به خدا مىآورد و فطرت او اثبات مىكند كه از خدا بىنياز نيست .