اين آيه اشاره مىدارد كه توحيد فطرى است و پيامبران به كار غير فطرى دعوت نمىكنند پس
فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً
يك دعوت فطرى مىباشد .
« ما » در
إِنَّما يَدْعُوا
ظاهرا راجع به « ضرّ » است منظور از انداد ، اصنام و يا مطلق وسائل مادى است كه بالاستقلال مورد توجه انسان مشرك است .
قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنْ أَصْحابِ النَّارِ
.
تهديد است نسبت به عملى كه انسان مشرك در پيش گرفته است ، يعنى :
لذت بردن تو كم خواهد بود . زيرا كه از اهل آتشى ، « انك . . . » تعليل قليل است .
9 -
أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ
.
يعنى : آيا آن شخص مشرك خوب است يا كسى كه او در ساعات شب در سجده و قيام است ، در آيه سه وصف دربارهء مؤمن آمده است : در ساعات شب در عبادت است ، از عذاب خدا مىترسد و به رحمت خدايش اميدوار است ، مؤمن پيوسته ميان خوف و رجا زندگى مىكند . به نظر مىآيد : عبادت شب براى نمونه و اهميت آنست
إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا
مزمل / 6 از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه روايت شده : منظور از
قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ . . .
نماز شب است .
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ
.
قرينهء مقام نشان مىدهد : مراد از علم در اينجا ، علم به خدا و عقائد حقه است كه مستوجب عمل باشد . يعنى : مؤمنان و منكران يكسان نتوانند بود ، فقط اهل خرد متوجه اين واقعيت مىشوند . آيه تعليل است براى دو آيهء قبلى .
10 -
قُلْ يا عِبادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
.