گويند « هذا » اشاره به ما قبل است يعنى « هذا للمتقين » آن گاه شروع به عذاب طاغيان شده است و نيز « هذا » را اسم فعل گفتهاند يعنى « خذ ذا » .
56 -
جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمِهادُ
.
بيان « شر مأب » است در كلمهء « صلى » دخول با قيد ملازمت وجود دارد ، مهاد وصف جهنم مىباشد .
57 -
هذا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَ غَسَّاقٌ
يعنى : « هذا حميم و غساق فليذوقوه » فعل « فليذوقوا » دلالت بر اكراه آنها از خوردن دارد .
58 -
وَ آخَرُ مِنْ شَكْلِهِ أَزْواجٌ
لفظ « آخر » تقديرش « و هذا آخر » است يعنى اين حميم و غساق ديگرى از جنس آن حميم و غساق است و آنها انواع مىباشند .
59 -
هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ لا مَرْحَباً بِهِمْ إِنَّهُمْ صالُوا النَّارِ
از اين آيه تخاصم پيشوايان ستمگر و تابعان آنها شروع مىشود ، مراد از « هذا فوج » تابعان و پيروان است ، جمله
هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ
خطاب است به پيشوايان ، يعنى مأموران خدا به پيشوايان گويند : اين فوج تابعان است كه با شما داخل آتش خواهند شد . آنها در جواب خواهند گفت :
لا مَرْحَباً بِهِمْ
يعنى بر اين تابعان فراخى و وسعت مباد كه داخل آتش خواهند شد .
إِنَّهُمْ صالُوا . . .
در بيان آنست كه : با ما بودن چه فائدهاى دارد آنها هم با ما داخل آتش خواهند شد .
60 -
قالُوا بَلْ أَنْتُمْ لا مَرْحَباً بِكُمْ أَنْتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ لَنا فَبِئْسَ الْقَرارُ
جواب تابعان است به متبوعان كه شما را فراخى مباد ، شما بوديد كه ما را به اين روز سياه انداختيد
فَبِئْسَ الْقَرارُ
براى تبكيت آنهاست يعنى در