مىباشد ،
مُفَتَّحَةً . . .
ظاهرا كنايه از ممنوع نبودن است ، الف و لام « الأبواب » عوض از مضاف اليه و تقدير آن « ابوابها » مىباشد ، به قولى وقت رسيدن ملاحظه مىكنند كه درهاى آن باز است .
51 -
مُتَّكِئِينَ فِيها يَدْعُونَ فِيها بِفاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ وَ شَرابٍ
.
يعنى نشستگانند بر تختها ، عرب به نشستن نيز اتكاء گويد . منظور از
يَدْعُونَ فِيها
دستور دادن به خادمان بهشت است « متكئين » حال است از متقين ، « كثيرة » وصف « فاكهة » مىباشد ، در مجمع البيان و الميزان فرموده : مراد آنست كه چون ميوه و نوشيدنى را بخوانند ، خود به خود پيش آنها حاضر مىشوند .
اگر چنين باشد ، مراد آنست كه اهل بهشت خدا صفت مىشوند و به محض اراده كردن ، ميوه و شراب نزد آنها حاضر مىشود ، شواهدى از آيات و روايات در دست است كه اهل بهشت لا اقل مقدارى كارهاى خويش را با اراده و بدون ابزار انجام مىدهند .
52 -
وَ عِنْدَهُمْ قاصِراتُ الطَّرْفِ أَتْرابٌ
يعنى « أزواج قاصرات الطرف » كه ديد و نگاهشان را به شوهران خود منحصر كردهاند ، به ديگران علاقه ندارند دربارهء اتراب گفتهاند كه آنها با يكديگر همسال هستند عجوزه پيرزن نيستند و نيز گفتهاند كه با شوهران خود همسال مىباشند احتمال دوم قويتر است يعنى « اتراب لازواجهن » .
53 و 54 -
هذا ما تُوعَدُونَ لِيَوْمِ الْحِسابِ إِنَّ هذا لَرِزْقُنا ما لَهُ مِنْ نَفادٍ
هذا اشاره است به نعمتهايى كه اشاره شد ، خطاب به متقين است ، در آيهء ديگرى آمده :
ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ
نحل / 96 55 -
هذا وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ لَشَرَّ مَآبٍ