به هر نيكو كار چنان پاداش داده خواهد شد ، رجوع شود به آيه 80 از اين سوره .
112 -
وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ
اين آيه كه بعد از بشارت به غلام حليم و بعد از جريان قربانى آمده است به طور حتم نشان مىدهد كه ذبيح اسماعيل بوده نه اسحاق چنان كه در نكتهها خواهد آمد ، يعنى : به او ولادت اسحاق را بشارت داديم كه پيامبر و از جملهء صالحين خواهد بود ، آمدن صالحين بعد از « نبيا » دال بر اهميت صلاح است و گرنه پيامبر غير صالح نخواهد بود .
113 -
وَ بارَكْنا عَلَيْهِ وَ عَلى إِسْحاقَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما مُحْسِنٌ وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ
.
لفظ « ذريتهما » قرينه است كه بركت در فرزندان و كثرت اولاد است كه آن همه پيامبران از نسل آن دو به وجود آمدند ، همهء انبياء بنى اسرائيل و اسماعيل و فرزندان او از نسل آن دو بزرگوار هستند ،
مُحْسِنٌ وَ ظالِمٌ
حاكى است كه بركت فقط راجع به محسنين است .
نكتهها
ذبح عظيم كدام است ؟
در رابطه با آيهء
وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ
گفته شد : الميزان آن را قوچى دانسته كه به ابراهيم آورده شد عظمتش به علت من عند اللَّه بودن آن است .
طبرسي نيز از ابن عباس و غيره ، قوچ نقل كرده است ولى به نظر مىآيد :
كه ذبح عظيم : كشتار و قربانى همهء ساله مراسم حج باشد كه مىتواند ياد آور آن عشق عالى باشد .