31 و 32 -
فَحَقَّ عَلَيْنا قَوْلُ رَبِّنا إِنَّا لَذائِقُونَ فَأَغْوَيْناكُمْ إِنَّا كُنَّا غاوِينَ
به نظر ميايد : « علينا » شامل تابعين و متبوعين هر دو است يعنى شما نيز طاغى بوديد در نتيجه ، هر دو گروه مستحق وعدهء عذاب شديم ، « ذائقون » يعنى چشندگان و لمس كنندگان عذاب .
فَأَغْوَيْناكُمْ . . .
احتمال دارد متفرع بر « طاغين » باشد مانند
فَحَقَّ عَلَيْنا
يعنى شما طاغى بوديد كه ما گمراهتان كرديم ، اين گمراه كردن يك چيز معمولى بود زيرا كه از گمراه جز گمراه كردن نيايد .
33 و 34 -
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ إِنَّا كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ
.
يعنى متبوعان و تابعان در عذاب شريك خواهند بود ، معاملهء خدا با مجرمين همين است تابع باشند يا متبوع . در سورهء اعراف / 38 آمده است
رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ قالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَ لكِنْ لا تَعْلَمُونَ
از اين معلوم مىشود كه عذاب هر دو گروه مضاعف است ولى ظهور آيات ديگر آنست كه عذاب متبوعان بيش از تابعان خواهد بود .
35 -
إِنَّهُمْ كانُوا إِذا قِيلَ لَهُمْ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ
اين آيه و آيهء بعدى در تعليل عذاب آنهاست ، يكى آنكه در مقابل توحيد تكبر كرده و خدا را يكى نمىدانستند .
36 -
وَ يَقُولُونَ أَ إِنَّا لَتارِكُوا آلِهَتِنا لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ
دوم آنكه پيامبر خدا را به جنون و خيالباف بودن نسبت مىدادند .
37 -
بَلْ جاءَ بِالْحَقِّ وَ صَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ
نه او ديوانه و شاعر نيست بلكه دين حق آورده و پيامبران را تصديق كرده است ، ديوانه و شاعر چگونه مىتواند بگويد . پيامبران گذشته همه بر حق