عزوبا : بعد و غاب و خفى » .
مثقال : وزن و سنگينى . « مثقال الشيء : وزنه » و نيز سنگى كه با آن ، وزن مىكنند .
ذره : مورچهء ريز . دانه غبار ( رجوع شود به سوره زلزال ) .
رجز : راغب گويد : رجز در اصل به معنى اضطراب است . گويى عذاب را از آن رجز گفتهاند كه سبب اضطراب است .
مزقتم : مزق و تمزيق : متلاشى كردن .
جنة : بكسر جيم : جنون و ديوانگى .
كسف : ( بر وزن عنب ) : تكهها و قطعهها . مفرد آن كسفة است ، آن بر وزن ( جسر ) نيز به معنى تكههاست .
منيب : توبهگر . نوب و انابه هر دو به معنى رجوع است .
شرحها
در آيه اول و دوم بيان شده كه همه آسمانها و زمين ملك خداست ، على هذا هرطور مىتواند در آنها تصرف بكند ولى چون حكيم و خبير است ، جز به صلاح مخلوق كارى نمىكند . و نيز روشن شده كه خداوند به مخلوقات خود علم كامل دارد .
على هذا دو آيه اول با آنكه عنوان همه سوره است ، مقدمهاى بر آيه سوم و جواب اشكال معاد مىباشد . پس از جواب اشكال ، در مقام تسليت فرموده :
دانايان قرآن را تصديق دارند ، آن گاه با نقل اعتراض ديگرى در زمينه معاد آيات به پايان مىرسد ، پس مراد از همهء آيات نه گانه ، اثبات معاد و ردّ اعتراض مشركان است .