19 -
فَأَنْشَأْنا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ لَكُمْ فِيها فَواكِهُ كَثِيرَةٌ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ
نخيل درختان خرما ، اعناب به معنى درختان انگور است ، گويى اهميت خرما و انگور سبب شده كه آن دو مستقلا ذكر شود ، سپس
فَواكِهُ كَثِيرَةٌ
بر آن افزوده گردد ، يعنى ميوههاى ديگر بسيار نيز در آن باغات هست ، اينها مطالبى و حقائقى است كه در اثر كثرت و تكرار براى انسان عادى جلوه مىكنند ، و گر نه درخت خرما كجا و خرماى شيرين كجا ؟ درخت انگور كجا و ميوهء انگور كجا ، اين چه صنعتى است و اين چه كارخانه شيميايى است كه از چوب و هيزم ميوه شيرين برويد و از يك تخم كوچك ، هندوانهاى به وزن پانزده كيلو به وجود آيد ، شكر و حمد به خداى توانايى كه آب و املاح زمين و گازهاى هوا را بهم آميخته و هزاران ميوهها و حبوبات و امثال آنها را در اختيار انسانها قرار مىدهد .
20 -
وَ شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَ صِبْغٍ لِلْآكِلِينَ
منظور از آيه درخت زيتون است ، ظاهرا به علّت اهميت آن ، جداگانه آمده است ، از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده : زيت درخت با بركتى است آن را خورش طعام كنيد و بر بدن خود بماليد
« قال الزيت شجرة مباركة فائتدموا به و ادهنوا » .
لفظ « شجرة » عطف است بر « جنات » گويند : بهترين زيتون در صحراى سينا به وجود مىآيد ، علّت قيد طور سينا همين است ،
تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ . . .
يعنى اين درخت ميوهاى مىروياند كه در آن روغن هست و نيز براى خورندگان خورش مىروياند .
21 -
وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِها وَ لَكُمْ فِيها مَنافِعُ كَثِيرَةٌ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ
قسمت ديگر از پشتوانهءهاى زندگى است يعنى چهارپايان با روئيدنيها مدار