اشاره به قيام به همه كارهاى مردم است .
لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ
مؤمن / 16 .
آن گاه پس از خضوع و تسليم شدن نوبت رسيدگى به حساب مردم است اول :
وَ قَدْ خابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً
از آيه بعدى معلوم مىشود مراد از « من حمل » كفار هستند كه از رحمت و غفران خدا نااميد خواهند بود ، دوم :
112 -
وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخافُ ظُلْماً وَ لا هَضْماً
.
اعمال شايسته تنها نجات دهنده نيست بلكه بايد ايمان به خدا و معاد و عقائد حقه داشته باشد منظور از « هضم » ناقص كردن اجر است يعنى نه از آن مىترسد كه خدا به او ظلمى كند و بىجهت عذابش نمايد و نه از آن مىترسد كه خدا پاداشش را ناقص بدهد .
113 -
وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا وَ صَرَّفْنا فِيهِ مِنَ الْوَعِيدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً
اين به حكم نتيجه گيرى از آيات قبل است « كذلك » اشاره است به آنچه در اين سوره گفته شد ، « انزلناه » راجع به كل قرآن است يعنى مانند اين گفتهها ، قرآن را نازل كردهايم
قُرْآناً عَرَبِيًّا
حال است از ضمير « انزلناه » يعنى اين چنين آن را نازل كرديم كه قرآن فصيح است و انذارها را در عبارات و اشكال گوناگون بيان كرديم تا مشركان از عناد با حق پرهيز كنند و يا در آنها تذكرى احداث كند ، الميزان با استفاده از
لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى
همانطورى كه دربارهء فرعون گفته شد « يتقون » را پرهيز از عناد و لجاجت معنى كرده است به علّت وجود خشيت كه از شنيدن آيات به وجود مىآيد و
يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً
را حادث