منظور از آيات ظاهرا معجزات صالح بود از قبيل ناقه و آب خوردن و شير دادن آن و مانند آنها و شايد احكام صالح نيز جزء آيات باشد ، به هر حال منظور آنست كه ما وسائل هدايت را در اختيارشان قرار داده بوديم كه اگر مىخواستند هدايت يابند ميسر بود ولى نسبت به آيات بىاعتنا بودند .
82 -
وَ كانُوا يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً آمِنِينَ
اشارهاى است به يكى از حالات آنها ، و آن اينكه در ايمنى و آرامش در كوهها براى خود خانه مىتراشيدند و مىساختند ، معلوم مىشود كه سرزمين آنها كوهستانى بوده است « آمنين » در عين حال حكايت از بىخبرى و بىاعتنايى نسبت به عذاب خدا مىكند ، شايد اشاره به مسكن براى عدم حفاظت آن در مقابل عذاب است كه در آيهء بعدى است .
83 و 84 -
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ فَما أَغْنى عَنْهُمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ
.
وقتى كه به صبح وارد مىشدند صيحه آسمانى آنها را گرفت ، منازل سنگىشان آنها را از عذاب كفايت نكرد . در سورهء هود گفتهايم كه قوم صالح عليه السّلام با صاعقه كشته شدند اما صاعقه همواره با صيحه توأم است و هر دو تعبير صحيح مىباشد .
نكتهها
متوسمين : در كلمهها گفته شد كه « متوسم » كسى است كه به علامت نگاه كند و از آن به چيز ديگرى متوجه شود ، على هذا متوسّمين به معنى عبرت گيرندگان مىباشد . ولى در روايات آن را ، به ائمه هدى عليهم السّلام تفسير كردهاند ، در مجمع البيان آمده : كه از امام صادق عليه السّلام نقل شده :
« نحن المتوسمون و السبيل فينا مقيم و السبيل طريق الجنة » .