فاذا اراد شيئا قال له كن فكان .
22 -
وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَسْقَيْناكُمُوهُ وَ ما أَنْتُمْ لَهُ بِخازِنِينَ
اين آيه نيز در بيان يكى از دلائل توحيد و نفوذ مشيت خدا در جهان است يكى از اسرار عجيب خلقت تلقيح ميوهها به وسيلهء بادها است كه در اثر وزش بادها پرچمهاى گلها به « مادگى » آنها مىرسند و گرد « پرچمها » بر روى « مادگىها » پاشيده شده و سبب تلقيح مىگردد ، ولى كلمه « فانزلنا » كه با فاء نتيجه آمده نشان مىدهد كه منظور آنست كه اين تلقيح راجع به باران است ، ابرها بوسيله بادها آبستن مىشوند و يا جوّ به وسيله بادها آبستن مىشود و بادها ابرها را از سطح اقيانوسها به خشكىها مىآورند و هوا را براى باران آبستن مىكنند ، در آيات ديگر آمده :
اللَّهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ فَتُثِيرُ سَحاباً فَيَبْسُطُهُ فِي السَّماءِ كَيْفَ يَشاءُ وَ يَجْعَلُهُ كِسَفاً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلالِهِ . . .
روم / 48 ، از آيه معلوم مىشود كه بادها ابرها را آبستن مىكنند همچنين است آيه نهم از سورهء فاطر .
منظور از
وَ ما أَنْتُمْ لَهُ بِخازِنِينَ
آنست كه شما خزانه كننده و حافظ آن نيستيد بلكه آن را در شكم زمين ما ذخيره مىكنيم مانند :
وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَ إِنَّا عَلى ذَهابٍ بِهِ لَقادِرُونَ
مؤمنون / 18 .
23 -
وَ إِنَّا لَنَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ وَ نَحْنُ الْوارِثُونَ
اين آيه نشانهء ديگرى از توحيد و جريان ارادهء حق تعالى در جهان است و آن اينكه : همه را خدا زنده مىكند و به وجود مىآورد و آن گاه مىميراند و وارث و جانشين آنها مىشود ، اين آيه و دو آيه بعدى دربارهء آيندهء نظام گذشته است كه منتهى به آخرت مىگردد و گرنه خلقت عبث خواهد بود .
24 -
وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنْكُمْ وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ