29 -
وَ يا قَوْمِ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مالًا إِنْ أَجرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَ ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ لكِنِّي أَراكُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ
گويى جملهء
لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مالًا
جواب است از تهمت كذب ، يعنى دروغ گفتن من در صورتى متصوّر بود كه در اين عمل از شما مزدى و مالى بخواهم ، حالا كه پولى نمىخواهم ديگر داعى ندارد كه دروغ بگويم ، مزد من بر عهدهء خداست و آن لازم گرفته كه راست بگويم .
آن گاه در ردّ سخن آنها كه پيروان نوح را اراذل خواندند فرموده : من مؤمنان را از خود طرد نمىكنم زيرا آنها انسان مستقل هستند ، خداى خود را ملاقات مىكنند و به حسابشان رسيدگى مىكند ، من مالك الرقاب آنها نيستم ، ولى شما مردمان نادان هستيد كه مىگوئيد : فقراء و كارگران بايد از جامعه رانده شوند و با آنها معامله حيوانات و ابزار توليد بشود يا جاهل به معاد هستيد كه چنين مىگوئيد .
آنها كلمهء اراذل را به كار بردند ، ولى نوح به احترام ايمان و تعظيم آنها با لفظ
الَّذِينَ آمَنُوا
تعبير كرد اين مضمون در آيهء ديگر خطاب به حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله چنين آمده است :
وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ
انعام / 57 .
30 -
وَ يا قَوْمِ مَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ
.
تتمهء سخن فوق است يعنى اگر من فقر و كارگرى را ملاك قرار داده و آنها را از خود برانم پيش خدا مسئول خواهم بود و كسى از من حمايت نخواهد كرد ، به « ينصرنى » معناى منع تضمين شده است يعنى : چه كسى مرا از عذاب خدا منع مىكند و نجات مىدهد اگر آنها را از خود راندم آيا نمىدانيد كه اين