چهار كيلومتر و بلندى آن دو هزار متر ( دو كيلومتر ) مىباشد ، قلهء كوه به شكل گنبدى است كه غار در زير آن صخره واقع شده است و از كرانهء كوه تا غار دو كيلومتر است ، درون غار حدود هشت متر مربع مىباشد اما فقط در دو متر آن مىشود نشست و بقيه بقدرى بسقف غار نزديك است كه مجال نشستن نيست ، آن غار دو در و يك روزنه دارد كه از هر درب فقط به طور سينهخيز ورود و خروج ممكن است ، اينجانب چون به زيارت آن مشرف شدم ، خوانده بودم يكى از دو درب بعدا احداث شده است ولى احتمال قوى مىدهم كه وقت ورود آن حضرت فقط آن روزنه بوده و هر دو درب بعدا احداث شده است .
به هر حال رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله پس از خروج از مكه ، سه روز با ابو بكر در آن غار مخفى شدند ، كفار قريش پس از اطلاع از خروج آن حضرت در تعقيب وى به كوه ثور آمده و تا نزديكى غار رسيدند به طورى كه آن حضرت صدا و همهمههاى آنها را مىشنيد ، ولى خدا آنها را از ورود به غار و كاويدن آن منصرف كرد ، مبدء هجرت از آنجا شروع شد .
شما اگر به مكه و مدينه مشرف شويد خواهيد ديد حكومت مزدور سعودى آن آثار را كه از مفاخر اسلامى است ويرانه گذاشته است ، از جمله غار ثور كه نه راهى دارد و نه راهنمايى و نه نقشهاى ، اگر اين آثار در اختيار مسلمانان بيدار ايرانى باشد براى آنها نقشه و راهنما و راه آباد و غيره آماده مىكنند و در معرض تماشا و تفكر بيداران جهان قرار مىدهند .
تفسير احسن الحديث (فارسى) — صفحة 238
مساهمون: على اكبر قرشى بنابى
ص٢٣٨