زادَكُمْ فِي الْخَلْقِ . . .
حاكى است كه مردمان تنومند و نيرومند بودهاند و نيز از سورهء شعراء ، حجر و هود معلوم مىشود كه داراى تمدن بودهاند جملهء اخير يادآورى مطلق نعمتهاى خدا است ، توجه و شكر آنها موجب رستگارى است .
معلوم مىشود كه آنها از جريان قوم نوح خبر نداشتهاند .
70 -
قالُوا أَ جِئْتَنا لِنَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَ نَذَرَ ما كانَ يَعْبُدُ آباؤُنا فَأْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ
.
در اين سخن به تقليد كوركورانه چسبيده و هود را يك نوع تعجيز كردهاند كه هيچ كارى از دستت ساخته نيست ، اين سخن حاكى است كه دليلى بر ردّ آن حضرت نداشته و فقط به كار پدران استناد نمودهاند .
71 -
قالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ رِجْسٌ وَ غَضَبٌ أَ تُجادِلُونَنِي فِي أَسْماءٍ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ ما نَزَّلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ
.
جواب است به هر دو گفتهء آنها ، كه گفتند ترك دين پدران نتوانيم و اگر وعدهء عذاب راست است آن را بياور ، اول به جملهء دوم آنها جواب داده كه عذاب حتمى است ، عذاب همان باد سوزانى بود كه تار و مارشان كرد :
وَ أَمَّا عادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عاتِيَةٍ سَخَّرَها عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيالٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيَّامٍ . . .
حاقه / 6 - 7 ، دوم :
فرموده : كار پدرانتان غلط بوده كه برهانى از جانب خدا بر عبادت بتان نيامده است ، در الميزان فرموده : اين بيان
سَمَّيْتُمُوها . . .
در قرآن مكرر آمده است و اين لطيفترين و دقيقترين بيان است زيرا وقتى كه چيزى دليل نداشته باشد جز نام از آن باقى نمىماند و آشكارترين جهالت آن است كه انسان به چنين موهوم اعتماد كند .
فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ
تأكيد است بر وعدهء عذاب .
72 -
فَأَنْجَيْناهُ وَ الَّذِينَ مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَ قَطَعْنا دابِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا