يفقهون : فقه : فهم و درك .
لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ
تا آنها بفهمند . ( فهم عميق ) .
مستقر : قرارگاه ، وقت قرار و قرار يافتن ، اسم مكان و زمان و مصدر آيد نه اسم مفعول .
شرحها
در اين آيات تسلّط خدا بر جهان روشن شده است ، مالك الرقاب قافله سالار و گردانندهء هستى او است ، علم نهانها در پيش او است به همه چيز احاطه دارد شبها مردم را مىميراند و روزها از اعمالشان با خبر است ملائكه را براى حفظ انسانها موكل فرموده است بازگشت همه به سوى اوست انسانها در موقع گرفتارى به سوى او رو مىآورند و نجاتشان مىدهد ، وعده و وعيد او در موقعش مىرسد . تناسب اين آيات با آيات قبلى كاملا روشن است .
59 -
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها وَ لا حَبَّةٍ فِي ظُلُماتِ الْأَرْضِ وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ
.
اين آيه يك مطلب مستقل در معرفى علم و احاطه خدا است ، بنظرم مراد از « مفاتح » خزائن و انبارها است ، ظاهرا مراد از غيب چيزها و قضايايى است كه در آينده به وجود خواهند آمد و كسى به آنها راه ندارد مانند آمدن قيامت و آنچه در ارحام است و انسان به چه سرنوشتى دچار خواهد شد ، مىشود از آيات زير در فهم اين آيه مدد گرفت :
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ
لقمان / 34
ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها
حديد / 22 .