اين جواب دو قسمت است .
يكى اينكه : تو در زمينهء دعوت مردم بيشتر از آنچه ما دادهايم امكان ندارى ، اگر توانستى به زير زمين به روى يا به آسمان پرواز كنى و آيهاى كه قانع كننده باشد بياورى ، بكن ولى نمىتوانى ، فقط بايد از طريقى كه ما در اختيارت قرار دادهايم بهره گيرى .
ديگرى آنكه : خدا مردم را مختار آفريده است ، نتيجهء مختار بودن همانست كه عدهاى ايمان بياورند و عدهاى نياورند ، بلى اگر خدا مىخواست همه را بطور اجبار بر هدايت جمع مىكرد ولى چنين نخواسته است ، پس نظام خدايى را بدان و ناآگاه مباش ، نتيجه اينكه : براى عدم ايمان اين مردم خودت را هلاك مكن ، نيرويت را تلف منما . آيات ديگرى نيز در اين زمينه نازل شده است .
36 -
إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ
.
جواب ديگرى است دربارهء دو گروه مؤمن و غير مؤمن . و آن اينكه فقط كسانى از دعوت پيامبران استقبال مىكنند كه به فكر قبول گوش فرا دهند ولى آنان كه در اثر عناد و لجاجت همچون مردگان هستند آنها ايمان نمىآورند ، روز قيامت خدا آنها را زنده مىكند ، سپس به محاكمهء خدا برمىگردند و مىفهمند ، لفظ
وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ . . .
حاكى است كه از ايمان آنان مأيوس باش ، آگاهى و گوش فرا دادن آنها به قيامت مانده است در آيات ديگرى نيز اين گونه اشخاص مرده حساب شدهاند و آنان كه روح تقوى و فطرت سالم دارند زنده به حساب آمدهاند
أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها . . .
انعام / 123
إِنَّكَ لا تُسْمِعُ