اللَّه فوفاهم اجورهم و احلهم دار الامن بعد خوفهم »
خطبهء / 180 .
33 -
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لا يُكَذِّبُونَكَ وَ لكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآياتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ
.
مراد از
الَّذِي يَقُولُونَ
تكذيب رسول خداست . اين آيه مقدمهء آيهء بعدى است و نيز مىگويد : اينها به ظاهر تو را تكذيب مىكنند ، اما در واقع آيات خدا را انكار مىكنند زيرا مىدانند كه تو راست مىگويى ، پس انكار تو ، انكار آيات خداست كه بر زبان تو جارى است .
34 -
وَ لَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلى ما كُذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتَّى أَتاهُمْ نَصْرُنا وَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ وَ لَقَدْ جاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ
.
تقويت روحى است بر پيغمبر كه پيامبران گذشته را نيز تكذيب كردند ، اما آنها استقامت كردند تا جايى كه نصرت ما آنها را دريافت ، پيروز شدند و طرفداران باطل سقوط كردند ، وضع تو نيز چنين است اگر استقامت ورزى پيروز خواهى شد زيرا در نظام جهان و مشيت و وعدههاى خدا تغيير و تبديلى نيست
وَ لَقَدْ جاءَكَ . . .
تأكيد مطلب گذشته است و اشاره مىكند به قضاياى پيامبرانى كه تا نزول اين سوره بر آن حضرت نازل شده بود .
35 -
وَ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْراضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقاً فِي الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِي السَّماءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِينَ
.
جواب ديگرى است به آن حضرت كه دربارهء تكذيب و عدم ايمان مشركان غمگين بود ، در اين جواب گوشهاى از نظام هستى به آن حضرت گوشزد شده است « 1 »
هامش
( 1 ) جواب « آن » محذوف است تقديرش « فان استطعت . . . فافعل » است .