وَ لا تَكْتُمُونَهُ
آيه صريح است در اينكه : خدا بوسيلهء پيامبران از اهل كتاب پيمان گرفت كه تورات و انجيل و از جمله ، بشارات رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله را بر مردم بخوانند و بيان كنند و آنها را نهان دارند ، ولى
فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرَوْا بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا
ضمير « نبذوه » ظاهرا راجع به « ميثاق » است يعنى عهد خدا را پشت سر انداختند و آن را با بهايى اندك ( جاه و مال ) عوض كردند ، داناى هر امّت كه چنين كند ، مشمول اين آيه است ، مطلب منحصر باهل كتاب نيست
فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ
بد چيزى است آنچه با عهد خدا ، عوض كردند . در مجمع البيان از على عليه السّلام نقل شده : خدا اول از دانايان پيمان گرفت كه تعليم دهند ، سپس از نادانان پيمان گرفت كه تعليم يابند « 1 » .
188 -
لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا وَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا
مفعول دوم « لا تحسبن » كلمهء « فائزين » است چنان كه از ذيل آيه بدست مىآيد ، اين آيه اولا عمل يهود را مجسم مىكند كه به كار نفاق و تحريف كتاب شادمان بودند و مىخواستند بىجهت ، مورد ستايش قرار گيرند ، ثانيا با لحن عمومى كه دارد ، وضع بدكاران و طاغوتهاى هر امّت را نشان مىدهد كه از كار باطل و فاسد و مفسد خود شادمان هستند و مىخواهند بى جا و بىجهت مورد ستايش و پذيرش همگان باشند ، در اين آيه ، پيامبر و هر انسان با و جدان مخاطب قرار داده شده كه گمان نكنند چنان كسانى از عذاب رهايى خواهند يافت آرى :
فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ الْعَذابِ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
.
189 -
وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
هامش
( 1 ) « ما اخذ اللَّه على اهل الجهل ان يتعلموا حتى اخذ على اهل العلم ان يعلموا »