تسؤهم : يعنى ناراحت و غمگين مىكند آنها را ، اصل از سوء به معنى بدى است .
شرحها
در اين آيات به مسلمانان دستور داده شده كه كفار و غير مسلمانان را محرم اسرار نكنند ، و از آنها مستشار نگيرند ، بدليل آنكه : آنها دشمن اسلام و مسلمين هستند ، نظر خوشى به مسلمانان ندارند ، در ظاهر خود را خير خواه جلوه مىدهند ولى در باطن دشمن آنها مىباشند ، از سعادت و پيروزى مسلمانان ناراحت و از گرفتارى آنها خشنود مىشوند چنان كه در « نكتهها » خواهد آمد .
118 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ
لفظ « دون » در اينجا به معنى « غير » است يعنى از غير مسلمان محرم اسرار نگيريد ، ولى مؤمن به مؤمن اعتماد كند و او را همراز گيرد . گويند : علّت نزول آيه آن بود كه بعضى از مسلمانان با يهود خيلى گرم گرفته بودند . ولى آيه به همه و براى هميشه هشدار مىدهد ، پس از اين دستور ، شروع به ذكر علل آن كرده و فرمايد :
لا يَأْلُونَكُمْ خَبالًا وَدُّوا ما عَنِتُّمْ
« 1 » يعنى در كار شما از فساد و تباهى كوتاهى نمىكنند ، پيوسته به فكر ايجاد فساد مىافتند و مشقت و رنج شما را دوست دارند .
قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ
اگر درست دقت كنيد ، گفتارشان حكايت از كينهء شديد درونشان دارد زيرا منويات انسان از كلمات او بطور ناخودآگاه ظاهر مىشود
وَ ما تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ
كينه و اغراضى كه در سينه دارند از آنچه در گفتارشان پيداست بزرگتر است
قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآياتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ
شرط استفاده از
هامش
( 1 ) تقدير آن « لا يألون لكم فى الخبال » است « ما » مصدريه و تقدير آن « ودوا عنتكم » مىباشد .