بهر حال ، وضع آن روز اسلام ، لزوم نزول اين سوره را در وقتهاى مناسب ايجاب مىكرد .
3 - تسميهء اين سوره به « بقره » ظاهرا به علت گاوكشى بنى اسرائيل است كه جريان آن در آيات شصت و هفت تا هفتاد و سه بيان شده است ولى چرا سورهاى به اين بزرگى و دريايى از حقائق با نام يك قضيه نامگذارى شده است ، در تفسير آيات آن قصه ، بيان خواهد شد .
4 - بنا بر روايات شيعه و اهل سنت ، اين سوره در زمان رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله حتى به زبان آن حضرت « بقره » ناميده شده است ، طبرسى از سهل بن سعد نقل كرده كه رسول خدا فرمود : براى هر چيز سنام و سرآمد و قلهاى هست ، قله قرآن سورهء بقره است :
« ان لكل شىء سناما و سنام القرآن سورة البقرة . . . »
و در روايتى آمده كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله جوانى را فرمانده گروهى از لشكريان خود نمود ، گفتند يا رسول اللَّه سن او از همه ما كمتر است ، فرمود : او سورهء بقره را مىداند « 1 » . در تفسير كشاف نقل شده كه آن حضرت فرمود : آيات آخر سورهء بقره از خزانهء تحت عرش به من داده شده ، آنها پيش از من به هيچ پيامبرى داده نشده است نظير اين روايات در تفسير برهان و عياشى و سائر تفاسير نيز نقل شده است .
5 - اين سوره بزرگترين سورهء قرآن مجيد است و دريايى از حقائق و معارف اسلامى در آن بيان گرديده است كه به ترتيب زير خلاصه مىشود :
1 - تقسيم مردمان به سه گروه مؤمن ، كافر و منافق ، بيان ابتداى خلقت انسان و سجود ملائكه و امتناع شيطان ، بررسى پروندهء يهود در حدود صد آيه كه بزرگترين ضد انقلاب اسلامى در آن روز بودند .
هامش
( 1 ) - مجمع البيان اول سورهء بقره ( فضلها ) تفسير كشاف آخر سورهء بقره .