سوره بقره در مدينه نازل شده و دويست و هشتاد شش آيه است
نظرى به سورهء مباركه
1 - بنا بر آنكه در مقدمه تفسير گفته شد ، اين سوره اولين سوره است كه در مدينه بعد از هجرت نازل شده است ، در مجمع البيان فرموده : همهاش مدنى است بجز آيهء 281
وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ . . .
كه در حجة الوداع در « منى » نازل گشته است ، تعداد آيات آن در قرائت كوفى دويست و هشتاد و شش مىباشد و آن مورد قبول است زيرا كه بامير المؤمنين عليه السّلام مىرسد ، بعبارت اخرى ، قرائت كوفى به عاصم بن ابى النجود مىرسد كه بر ابو عبد الرحمن سلمى خوانده و او هم نزد آن حضرت خوانده است « 1 » ولى آيات آن در تعداد قرائت بصرى 287 و در قرائت حجازى 285 و در شامى 284 است ، اين سوره داراى شش هزار و صد و بيست و يك كلمه و بيست و پنج هزار و پانصد حرف مىباشد .
2 - گفتهاند كه اين سوره به يك بار نازل نگشته است بلكه هر بار قسمتى از آن به مقتضاى ضرورت نازل شده است ، مثلا آيات تغيير قبله بايد در سال دوم هجرت نازل شده باشد زيرا تغيير قبله در پنجمين ماه سال دوم هجرت بوده است ،
هامش
( 1 ) - سفينة البحار ( عصم ) و نيز مرحوم سيد صدر در « تأسيس الشيعة » فرموده :
« عاصم ابن ابى النجود قرء على ابى عبد الرحمن السلمى صاحب امير المؤمنين ( ع ) و هو قرء على امير المؤمنين ( ع ) » .