هر كجا كه رفتى موقع نماز رو به مسجد الحرام كن جمله
« وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ »
به معنى هر كجا باشى است چون خروج از مكانى ، بودن در مكان ديگر را لازم دارد
وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ
تأكيد مطلب است يعنى اين حكم ثابتى است از جانب خدا
وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
تهديد است مانند
وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ
كه گذشت يعنى خدا ناظر كار شما است مبادا با اين حكم مخالفت كنيد .
150 -
وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ
.
اين آيه خطاب است به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و پيروان او كه در هر كجا باشند به وقت نماز رو به كعبه كنند و چون اين حكم در آيات گذشته روشن شده مىشود گفت تكرار آن براى اهميت است كه اين فرمان را بايد كاملا مراعات كرد و دقت نمود و ضمنا در ذيل آيه براى اين حكم سه علت ذكر شده اول :
لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ
تا مردم به ضد شما اقامهء دليل نكنند يعنى اگر قبله تبديل نمىيافت يهود و نصارى مىگفتند : اين پيامبر موعود نيست كه به دو قبله نماز نخواند
إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي
يعنى ظالمان آنها حتى با تحويل قبله قانع نخواهند شد لذا از سمپاشى و لجاجت آنها نترسيد فقط از خدا بترسيد و با اين فرمان مخالفت نكنيد .
دوم :
وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ
كه قبلهء مستقل و هماهنگى اسلامى موجب اتمام نعمت خدا است . سوم :
وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
اين مضمون در آيهء 142 نيز گذشت ، آرى برگشتن به كعبه رمز برگشتن به دين ابراهيم و دين توحيد است و آن عبارت اخراى هدايت يافتن و امت معتدل بودن مىباشد .
151 -
كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ
.
اين آيه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله را آن گونه وصف مىكند كه ابراهيم عليه السّلام در