در اينجا از باب تغليب ، به عمو ، پدر اطلاق شده است ، چون اسماعيل عموى فرزندان يعقوب بود نه پدر و جدشان . پس معلوم مىشود كه يعقوب به فرزندان خويش دين ابراهيم و دين توحيد را سپرده است .
134 -
تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ وَ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ
.
اين آيه در بيان آنست كه گناه و ثواب هر كس مربوط به خود او است ، كسى از عمل كسى مسئول نيست
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى
خطاب « لكم - تسئلون » ظاهرا متوجه بر يهود است و شايد راجع به عموم باشد و خلاصه نبايد به گذشتگان باليد و گفت : نسب پاك ما را نجات خواهد داد يهود هم نمىتواند تنها به نسب و گذشتگان اكتفاء كنند بلكه بايد پيرو طريق آنها باشند كه قرآن مىگويد .
اگر گويند : چرا فرموده :
وَ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ
؟ مگر ما از طاعت آنها بهره خواهيم برد كه فقط مسئول بودن را نفى كرده است ؟
گوئيم : جملهء
لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ
روشن مىكند كه پاداش هر كس به خودش مخصوص است و جمله :
وَ لا تُسْئَلُونَ . . .
مسئوليت در مقابل گناه ديگران را نفى مىكند ، پس هر دو لنگه در آيه بيان شده است .
نكتهها
بهترين زندگى :
بهترين زندگى آنست كه انسان اول و آخر هستى را بداند و بداند از كجا آمد ، به كجا مىرود و اكنون در كجا و چگونه است ، بهترين زندگى آنست كه خداى جهان را شناخته و غرض او را از ايجاد انسانها بدانيم و طبق فرمان او زندگى كنيم ، اين است كه مردان نمونه ، توحيد و حقپرستى را از خود به يادگار گذاشته و