به آن حضرت داده شد از قبيل قربانى اسماعيل ، اسكان دادن خانوادهاش در سرزمين خالى مكه و غيره .
امام : رهبر و پيشوا . امام مقتدايى است كه از او پيروى شود ، انسان باشد يا كتاب يا مانند آن . ( قاموس قرآن ) .
عهد : نگهدارى و مراعات پى در پى . پيمان را از آن عهد گويند كه مراعات آن لازم است مراد از عهد در آيه امامت است چنان كه خواهد آمد .
بيت : مسكن . اعم از آنكه از سنگ باشد يا پارچه و غيره ( اطاق - خيمه ) مراد از آن در آيه ، كعبه است .
مثابة : ثوب در اصل به معنى رجوع است ، لباس را از آن ثوب گويند كه به حالتى كه از بافتن آن در نظر بود ( پوشيدن ) برگشته است ، پاداش را از آن ثواب گويند كه به عامل بر مىگردد . مثابة اسم مكان است يعنى محل بازگشت چون كعبه محل بازگشت مردم است به قول بعضى معنى آن محل كسب ثواب است .
مقام : محل ايستادن . مقام ابراهيم سنگى است كه اثر قدمهاى آن حضرت در آن است ، و در كنار كعبه در ضريح مخصوصى نگهدارى مىشود ، پشت سر آن نماز طواف خوانند .
اسماعيل : فرزند ارشد ابراهيم و جد رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله او غير از اسماعيل صادق الوعد است كه در سورهء مريم ذكر شده است .
طائفين : طوف يعنى دور زدن طائف طواف كننده و دور زن طائفين جمع آنست مراد از طائفين ظاهرا مسافران و از « عاكفين » اهل مكه است .
تفسير احسن الحديث (فارسى) — صفحة 233
مساهمون: على اكبر قرشى بنابى
ص٢٣٣