را در « بيت ئيل » ديگرى را در « دان » نصب كرد و مردم را به عبادت آنها دعوت نمود ، هاكس در قاموس خود ذيل لفظ « گوساله » اين مطلب را آورده است يعنى : عبادت گوساله دليل عدم ايمان به تورات است .
93 -
وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اسْمَعُوا
.
جواب سوم است از اينكه گفتند : فقط به تورات ايمان مىآوريم ، اين آيه در گذشته توضيح داده شد : يعنى اگر به تورات ايمان داريد چرا كوه بالاى سرتان برداشته شد ؟ !
خُذُوا ما آتَيْناكُمْ
. دستورى است كه بعد از بالا رفتن كوه داده شد ، مراد از
قالُوا سَمِعْنا وَ عَصَيْنا
مخالفت عملى است نه اينكه چنين چيزى را به زبان گفتهاند . المنار مىگويد اين تعبير و تجوّز در عرب مشهور است .
جملهء :
وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ
كنايه از آنست كه : محبت گوساله در دل آنها جاى گرفته است
قُلْ بِئْسَما يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
يعنى : اگر ايمان به تورات چنين دستورها داده است آن وقت ايمانتان به شما بد فرمانى داده است . ناگفته نماند : اينها كه گفته شد تكرار نيست بلكه اشارهء مختصرى به گذشته است كه شما مىگوئيد : به تورات ايمان داريم پس چرا چنين كردهايد ؟ ! ! 94 -
قُلْ إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ
مىگفتند : نعمتهاى آخرت مخصوص ما است ، مىگفتند : فقط يهود داخل بهشت مىشود
وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً . . .
بقره / 111 اين يك ادعاى باطل و نسبت تبعيض در كار خدا بود ، قرآن در جواب مىفرمايد : اگر راست مىگوئيد پس آرزوى مرگ كنيد و شايق به مرگ باشيد تا به نعيم آخرت برسيد ، انسان چون چنين يقينى داشته باشد بايد در رسيدن به آن تلاش كند