فرداى قيامت نگويند :
رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آياتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزى
طه آيه 134 .
[ سوره المدثر ( 74 ) : آيه 55 ]
فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ ( 55 )
پس كسى را كه خدا بخواهد يادآور مىكند يعنى كسى را كه خدا ميداند قلبش آماده است و هنوز قساوت نگرفته و قابل هدايت هست او را توفيق و تأييد و هدايت ميفرمايد و نور ايمان در قلبش تابش مىكند و بشرف ايمان مشرف مىشود و پند ميگيرد و بفكر آخرت ميافتد و تدارك مىكند و سعادتمند مىشود .
[ سوره المدثر ( 74 ) : آيه 56 ]
وَ ما يَذْكُرُونَ إِلاَّ أَنْ يَشاءَ اللَّهُ هُوَ أَهْلُ التَّقْوى وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ ( 56 )
و اينها پند نميگيرند و متذكر نميشوند مگر اينكه خدا بخواهد او است اهل تقوى و اهل آمرزش مفسرين در حيص و بيص افتادند در فرق بين
فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ
و بين
إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ
كه مشيت اولى با مشيت دوم چه تفاوت دارد .
اقول : هيچ تفاوت ندارد بلكه مفاد اين آيه اين است كه كسانى كه قابليت هدايت دارند و هدايت ميشوند گمان نكنند كه خود به خود هدايت شدند تا عنايات الهى و توفيقات و افاضات او نباشد هدايت نميشوند و پند نميگيرند مثل آنها مثل دانه و هسته سالم صحيح است كه قابليت رشد دارد در مقابل آنها كه قلب آنها فاسد شده و از قابليت افتاده مثل دانه و هسته فاسد شده ولى اين دانه و هسته تا دست زارع و غارس نيفتد و غرس و كشت نكند و آبيارى نكند به خودى خود رشد نميكند تا تأييد الهى نباشد اينها متذكر نميشوند .
هُوَ أَهْلُ التَّقْوى وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ
او توفيق تقوى ميدهد و او اسباب مغفرت فراهم مىكند هذا آخر ما اردنا و وفقنا في تفسير هذه السورة و يتلوه ان شاء اللَّه بتوفيقه و تأييده تفسير بقية السور و الحمد للَّه اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا و الصلاة على نبيه و آله . و انا العبد الحقير المسمى بعيد الحسين و المدعو بالطيب .