مخور و گوش به حرف آنها مده سپس خداوند توصيف ميفرمايد كه
كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ
ميفرمايد كه اوصاف آنها يكى اين است كه :
[ سوره القلم ( 68 ) : آيه 11 ]
هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ ( 11 )
هماز بمعنى عيب گويى است كه معنى همزه است و قريب المعنى است با لمزه كه ميفرمايد :
وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ
همزه آيهء 1 ، و ميفرمايد :
وَ قُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ
مؤمنين آيهء 99 . يعنى وساوس شياطين ، و گفتند فرق بين لمزه و همزه اين است كه لمزة عيب گويى در حضور است و همزه در غياب ، و بعضى گفتند : همزه باللسان است و لمزه به چشم و اشاره است و همزه كيد و مكر است .
اقول : بعيد نيست كه مراد عيب گويى و عيب جويى باشد و در خبر داريم :
الغيبة أشد من الزنا
و امروز نقل مجالس غيبت است و بدگويى اگر راست بگويد و الا تهمت است كه هم گناه غيبت را دارد و هم گناه كذب كه فرمود :
الكذب شر من الشراب .
مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ
نمامى دو بهم زنى است چه ميان زن و شوهر باشد يا ميان پدر و فرزند يا دو برادر يا دو دوست و از مصاديق أهم آن امروز را پرت دادن است و بندگان خدا را گرفتار كردن ، و ديگر از صفات حلاف مهين :
[ سوره القلم ( 68 ) : آيه 12 ]
مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ ( 12 )
جلوگيرى ميكنند بندگان خدا را از كارهاى خير و تعدى و تجاوز ميكنند در معصيت كارى .
مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ
جلوگيرى و منع ديگران را مىكند از كارهاى خير مثل اينكه ممانعت ميكنند كه ايمان نياورند و اسلام اختيار نكنند و مصداق اتم آن بعد از رحلت پيغمبر جلوگيرى ميكنند كسى رو بعلى ( ع ) نياورد و تحت اطاعت او نيايد و همچنين در دورهء ائمه هدى بنى اميه و بنى العباس چه اندازه جديت داشتند كسى خدمت ائمه نرسد حتى جرم و حبس داشت و امروز هم نسبت بعلماء اعلام يك دسته جلوگيرى ميكنند و مذمت علماء ميكنند و عوام را از آنها برميگردانند يا مانع نماز و روزه و خمس و زكات و تقليد از علماء و ساير واجبات ، يا بخل در بذل مال به فقرا يا في سبيل اللَّه